Özet
ÇOCUK EDEBİYATI ESERLERİNDE MENTAL FİİLLERİN GÖRÜNÜMÜ: ANOOSHİRVAN MİANDJİ ÖRNEĞİ
Bu çalışma, felsefi alt metinlere sahip çocuk kitaplarıyla tanınan Anooshirvan Miandji’nin dokuz çocuk edebiyatı eserindeki mental fiil kullanımını içerik analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, alanyazında çağdaş çocuk edebiyatı özelinde mental fiil kullanımını inceleyen bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Böylelikle alanyazındaki mental fiil sınıflandırmasına bir katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veriler doküman analizi ile toplanmıştır. Toplam 8793 çekimli fiil içinden 3665 mental fiil tespit edilmiş ve dörtlü sınıflandırma (duyu, duygu, anı-uslamlama, açıklama) kullanılarak kategorilere ayrılmıştır. Bulgular, mental fiillerin toplam fiiller içindeki oranının %41.68 olduğunu göstermiştir. En yüksek frekansa sahip mental fiil türü 1374 örnekle anı ve uslamlama fiilleri olurken, onu 1041 fiille açıklama fiilleri, 887 fiille duygu fiilleri ve 363 fiille duyu fiilleri izlemiştir. Bireysel fiiller bazında en sık kullanılanlar sırasıyla de- (600), iste- (245), sor- (210), bil- (208) ve düşün- (130) fiilleridir. Duygu fiilleri incelendiğinde olumlu duyguların (604) olumsuz (157) ve nötr (126) duygulardan daha baskın olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, Miandji’nin eserlerinde uslamlama ve açıklama fiillerinin baskınlığı, yazarın felsefi arka planı ve çocuklara eleştirel düşünme becerisi kazandırma amacıyla ilişkilendirilmiştir. Bu bulgular, çocuk edebiyatı metinlerinin dilsel ve bilişsel boyutunun anlaşılmasına katkı sağlamakta ve yazarın dil tercihlerinin eserlerin pedagojik hedefleriyle uyumunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Mental fiil, Çocuk edebiyatı, Anooshirvan Miandji, duyu filleri, duygu fiilleri