Özet
PARÇALANMIŞ ANLATILAR, TUTUNAMAYAN ERKEKLER: OĞUZ ATAY VE POYRAZ KARAYEL’İN POSTMODERN DİYALOĞU
Postmodern anlatı, modernizmin büyük anlatılarına duyulan güvensizlikle şekillenmiş; parçalanmışlık, çok katmanlılık, ironi, parodi ve kimlik krizleri gibi temalarla bireyin iç dünyasını sorgulayan bir estetik anlayışı beraberinde getirmiştir. Bu anlatı biçimi yalnızca edebiyatla sınırlı kalmamış; sinema, televizyon ve dijital anlatılar gibi farklı mecralarda da kendini yeniden üretmiştir. Türk edebiyatında postmodernizmin öncü isimlerinden biri olan Oğuz Atay, bireyin parçalanmış kimliğini, toplumsal uyumsuzluğunu ve dilin sınırlarında gezinmeyi merkeze alan anlatılarıyla hem döneminin ötesinde hem de çağının tanığı olmuştur. 2015-2017 yılları arasında televizyon ekranlarında geniş bir izleyici kitlesiyle buluşan Poyraz Karayel dizisi ise klasik polisiye türünün sınırlarını aşarak ironik dili, çok katmanlı karakterleri ve zaman-mekân algısını bozan anlatım tarzıyla dikkat çekmiştir.
Bu makale, Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar romanı ile Poyraz Karayel dizisi arasında postmodern anlatı bağlamında kurulabilecek sürekliliği, özellikle “tutunamayan” erkek figürü üzerinden ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle Tutunamayanlar’daki postmodern teknikler ve kimlik çözülmesi, ardından Poyraz Karayel’deki anlatı yapısı ve karakter kurgusu incelenip son olarak da bu iki anlatı biçimi arasında disiplinlerarası bir karşılaştırmalı okuma önererek postmodern estetiğin edebiyat ve televizyon arasındaki geçişkenliğini tartışılacaktır. Bu bağlamda, anlatının üretim mecrası değişse de bireyin modern dünyadaki kırılganlığına dair soruların değişmediği; yalnızca biçimlerinin dönüştüğü ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Postmodernizm, Tutunamayanlar, Poyraz Karayel, disiplinlerarasılık, metinlerarasılık, tutunamayan erkeklik temsilleri.