Özet
AYLIK KADIN DERGİSİ AYŞE’DE MİLLİYETÇİ KADINLIĞIN İNŞASI
Osmanlı İmparatorluğu’nda basın ve yayın faaliyetleri 19. yüzyılın başlarında gelişmeye başlamış, özellikle Tanzimat Dönemi ile birlikte dergi ve gazete yayıncılığı hız kazanmıştır. Bu bağlamda kadın dergilerinin ortaya çıkışı da Osmanlı’nın modernleşme sürecinin bir parçasını oluşturmaktadır. 1869’da yayımlanmaya başlayan Terakki-i Muhadderat, kadınlara yönelik ilk dergi olarak önemli bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Hanımlara Mahsus Gazete, Kadınlar Dünyası gibi yayınlar; kadınların toplumsal hayata katılımını artırma ve onların haklarını savunma amacını taşımıştır. Bu dergilerde kadınlar sadece okuyucu değil, aynı zamanda yazar ve editör olarak da aktif roller üstlenmiştir. Bu durum, kadınların toplumsal rolünü artırmış, onların edebî, sosyal ve siyasi alanlarda görünür hale getirmiştir. Osmanlının son dönemlerinde ortaya çıkan bu durum, Cumhuriyet döneminde daha da belirginleşmiş ve kadınların edebiyatta, basında ve sivil toplum alanındaki faaliyetleri artmıştır. Ayşe dergisi gibi yayınlar, bu sürecin bir parçası olarak, kadınların toplumsal hayattaki rollerini güçlendirmeyi ve milli değerleri kadınlara benimsetmeyi amaçlamıştır. Devletin ideolojik zeminini oluşturan fikirlerden biri olan Türkçülük, kadınları da etkilemiştir. Bu alanda öncü kadın yazarlardan biri olan Halide Nusret Zorlutuna, aynı zamanda Türkçülük ideolojisini savunan bir kadın dergisi olan Ayşe dergisinin de kurucusudur.
Bu çalışmada Ayşe dergisinde Türkçülük fikri çerçevesinde kurgulanmaya çalışılan milliyetçi kadınlık ve içeriği üzerinde durulacak; bunun yanı sıra derginin şekil özellikleri, faaliyetleri, yazar kadrosu da tanıtılmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Ayşe, Türkçülük, Kadın, Anne, Milliyetçi Türk Kadınları Derneği.