Özet
NİĞDE İLİ ULUKIŞLA İLÇESİ KOLSUZ KÖYÜ HALK KÜLTÜRÜNDE GEÇİŞ DÖNEMLERİ: DOĞUM
Türk halk kültürünün kuşaktan kuşağa aktarılmasında ve yaşatılmasında hayati bir rol oynayan doğum çevresi gelenekleri, toplumsal hafızanın sürekliliğini sağlayan en temel kültürel unsurlar arasında yer almaktadır. Türk halk bilimi literatüründe doğum gelenekleri üzerine çeşitli araştırmalar bulunmasına karşın, Niğde ili Ulukışla ilçesine bağlı Kolsuz köyüne özgü doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası uygulamaları bütüncül biçimde ele alan saha çalışmalarının sınırlı olması bu araştırmanın temel hareket noktasını oluşturmuştur. Bu araştırmada, Kolsuz köyünde doğum çevresinde şekillenen gelenek, ritüel ve halk inanışlarının ayrıntılı bir şekilde tespiti amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi çerçevesinde etnografik bir yaklaşımla yürütülmüş; saha verileri katılımlı gözlem ve karşılıklı mülakat teknikleriyle derlenmiştir. Elde edilen bulgular, yörede al basmasından korunma, kırk çıkarma ve ad koyma gibi genel uygulamaların yanında göbek bağının tavana asılması gibi yöreye ait özgün ritüellerin de sürdürüldüğünü ortaya koymaktadır. Bu çalışmayla, Kolsuz köyüne ait doğum çevresi geleneklerinin belgelenmesi ve Türk halk bilimi literatürüne özgün saha verileri kazandırılarak önemli bir katkı sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Doğum Gelenekleri, Kolsuz Köyü, Geçiş Dönemleri, Halk İnanışları, Ulukışla.