Özet
MÜZİK ALANINDA PATENT VE FAYDALI MODEL ÇALIŞMALARI: FİKRÎ MÜLKİYET OKURYAZARLIĞI VE TESCİL SÜRECİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Patent ve faydalı model, Türkiye'de akademik yükseltme ölçütleri arasında bütün temel alanlar için tanımlanmış bir çıktı türüdür. Buna karşılık müzik alanı akademisyenlerinin bu çıktı türünü ürettiğine ilişkin gösterge sınırlıdır. Bu çalışma, üretim azlığının nedenlerini mevzuat, tescil kayıtları ve kurumsal süreç ekseninde incelemekte ve açıklayıcı bir çerçeve olarak fikrî mülkiyet okuryazarlığı kavramını önermektedir. Araştırma doküman analizi deseniyle yürütülmüş; Türk Patent ve Marka Kurumu veri tabanındaki müzik alanına ilişkin kayıtlar, yedi üniversitenin yükseltilme ve atanma yönergesi ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun ilgili hükümleri veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bulgular üç noktada toplanmaktadır. Müzik alanına ilişkin kayıtlar içinde çalgı ve aksesuarlarına yönelik olanların payı düşüktür. İncelenen tescil örnekleri teknik nitelikli çözümler olmakla birlikte alan içinde pedagojik ya da sanatsal ürün kategorisinde değerlendirilmektedir. Yükseltme yönergelerinde ölçüt cömertçe puanlanmakta, ancak zorunlu asgarinin hesaplandığı kalem kümesinin dışında konumlandırılmaktadır. Çalışma, üretim azlığının erişim yasağından değil, üretimin tescillenebilir bir çıktı olarak tanınmamasından ve tescil sürecine ilişkin prosedürel bilginin yokluğundan kaynaklandığını ileri sürmektedir.
Anahtar Kelimeler
fikrî mülkiyet okuryazarlığı, patent, faydalı model, müzik eğitimi, akademik yükseltme, doküman analizi.