Özet
KÖROĞLU ERZURUM RİVAYETİ” ÜZERİNDEN BAZI MÜLAHAZALAR VE “KÖROĞLU’NUN ENCAMI”NA DAİR
Köroğlu Erzurum rivayeti Hâfız Mikdat tarafından anlatılmış olup büyük bir bölümü Murat [Uraz] tarafından ve kalan bölümü ise Sırrı Numan [Bilge] ile birlikte derlenmiştir. Bu rivayet Murat [Uraz] tarafından Sırrı Numan’a verilmiştir. Sırrı Numan bu derlemeyi mezuniyet tezi olarak hazırlamış ve 1931 sunmuştur. Köroğlu destanının Erzurum rivayeti 13 koldan müteşekkildir. Destanın son kolu durumundaki Gürcistan Kolu’na bağlı olarak yer alan ve Köroğlu anlatmalarında neredeyse hiç görülmeyen ve 23 beyitten oluşan “Köroğlu’nun Encamı” başlıklı kısım ilgi çekici bir manzum anlatıdır. 6+5 hece ölçüsü ile ve fakat mesnevi tarzında tertip edilen bu manzum anlatıda Köroğlu’nun sırra kadem bastığı üzerinde durulmaktadır. Hâfız Mikdat’ın bu manzumesinden Köroğlu kırklara karışmış, Köse Kenan’ın Ardahan’a hicret etmiş, bütün beylerin her biri dağılıp yerlerine gitmiş, Köroğlu’nun oğlu Hasan Bey’in Dağıstan’a dayılarının yanına gitmiş, Zevcesi Tellinigâr’ın, diğer oğlu Ahmet Bey’le kızı Heno Hanım’ı alarak Erzurum memleketine gelmiş ve Ayvaz’la Kırat’ın kırklara karışmış olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca bu destanın Murat Uraz’ın himmetiyle ortaya çıkarıldığı da yine Hâfız Mikdat’ın ağzından ve manzum olarak ifade edilmiştir. Bu bildiride “Köroğlu’nun Encamı” başlıklı anlatıda adı anılan Murat [Uraz] dolayısıyla Köroğlu Erzurum Rivayeti adlı derleme üzerinden de kimi mülahazalar yapılacaktır. Bu mülahazalar dâhilinde doğrudan Hâfız Mikdat [Âşık Kemal], Murat [Uraz], Sırrı Numan [Bilge], dolaylı olarak Köroğlu ölçeğindeki faaliyetleri yapan başka isimlerle ilgili ile ilgili bazı hususlara dikkat çekilecektir.
Anahtar Kelimeler
Köroğlu, Erzurum, Hâfız Mikdat, Murat Uraz, Sırrı Numan, manzume