YEREL İCRA GELENEĞİNDEN VOKAL EĞİTİME: “AH EYLEDİĞİM SERV-İ HIRÂMÂNIN İÇİNDİR” ADLI HARPUT GAZELİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
(FROM LOCAL PERFORMANCE TRADITION TO VOCAL EDUCATION: A STUDY ON THE HARPUT GHAZAL “AH EYLEDİĞİM SERV-İ HIRÂMÂNIN İÇİNDİR”
)
|
Yazar
|
:
Öğr. Gör. Emre Karabulut
|
|
|
Türü |
:
Telif
|
|
Baskı Yılı |
:
14
|
|
Sayı |
:
44
|
|
Sayfa |
:
25-40
|
Özet
Bu çalışmada, Harput yöresi vokal icra geleneğinin ayırt edici unsurlarından olan ağız ve hançere özellikleri, “Ah Eylediğim Serv-i Hırâmânın İçindir” adlı Harput gazeli örneği üzerinden incelenmiştir. Araştırma kapsamında, Harput müzik geleneğinin kaynak kişileri olarak kabul edilen Hafız Osman Öge, Enver Demirbağ ve Paşa Demirbağ tarafından seslendirilen kayıtlar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. İncelemelerde, söz konusu icralarda yer alan ortak ve farklı ağız özellikleri fonetik çevriyazım yöntemiyle tespit edilmiş; hançere özellikleri ise icracıların ortak ezgisel cümleleri ve kullandıkları süsleyici vokal icra unsurları üzerinden değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Harput yöresi vokal icra geleneğine özgü ağız ve hançere özelliklerini yansıtan iki adet ses ve artikülasyon etüdü hazırlanmıştır. Bu etütler hem melodik yapı hem de söyleyiş ve artikülasyon özelliklerini bütüncül bir yaklaşımla ele alacak biçimde kurgulanmıştır. Çalışma, Harput yöresi vokal icra geleneğinin somut verilerle ortaya konulması, yerel icra özelliklerinin ses eğitimi alanına aktarılması ve halk müziği vokal eğitimine yönelik bir envanter oluşturulmasına katkı sağlaması açısından önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Harput müziği, Gazel, Ağız Özellikleri, Hançere Özellikleri, Vokal Eğitim
Abstract
In this study, the mouth (dialectal articulation) and laryngeal (hançere) characteristics, which constitute the distinctive elements of the Harput regional vocal performance tradition, are examined through the example of the Harput ghazal “Ah Eylediğim Serv-i Hırâmânın İçindir.” Within the scope of the research, audio recordings performed by Hafız Osman Öge, Enver Demirbağ, and Paşa Demirbağ who are regarded as source performers of the Harput musical tradition were comparatively analyzed. In the analyses, the shared and divergent mouth features observed in these performances were identified through phonetic transcription, while laryngeal characteristics were evaluated based on common melodic phrases and the ornamental vocal techniques employed by the performers. Based on the findings obtained, two vocal and articulation exercises reflecting the mouth and laryngeal characteristics specific to the Harput regional vocal tradition were developed. These exercises were designed with a holistic approach that integrates melodic structure with articulation and vocal delivery. The study is significant in terms of documenting the Harput vocal performance tradition through concrete data, transferring local performance characteristics into the field of vocal education, and contributing to the formation of an inventory for folk music vocal training.
Keywords
Harput music, Ghazal, Mouth characteristics, Laryngeal characteristics, Vocal education