İNSAN YETİŞTİRME BAĞLAMINDA ARİFANE DİVANLAR
(WISE DIVANS IN THE CONTEXT OF HUMAN DEVELOPMENT
)
|
Yazar
|
:
Prof. Dr. Türker EROĞLU
, Öğr. Gör. Furkan Balategin EROĞLU
|
|
|
Türü |
:
Telif
|
|
Baskı Yılı |
:
14
|
|
Sayı |
:
44
|
|
Sayfa |
:
1-12
|
Özet
Türkiye’de “Dayanışma, Yardımlaşma ve Eğitim Kurum”u olarak nitelendirilen; “Y?ran Teşkilatı”, “Seymenlik” ve “Arif?ne Divanlar” gibi kurumsal yapılar, çoğunlukla, “Âhilik” ile ilişkilendirilmiş, sanki ?hiliğin devamı veya bir alt şubesi gibi gösterilmiştir. Oysa bu teşkilatların kökeni ?hilik öncesi tarihlere uzanmaktadır. Nitekim, eski Türklerin “Kam” törenleri, Toy ve/veya “Kurultay” adı verilen “Devlet Meclisleri” ile “Kengeş” adı verilen kurumsal yapılara sahip olduğu görülmektedir. Böylelikle, yukarıda saydığımız; “Y?ran Teşkilatı”, “Seymenlik” ve “Arif?ne Divanlar” gibi kurumların kökeninde “Kamlık, Toy, Kurultay, Tirnek-Dernek, Kengeş” adı verilen yapıların bulunduğunu düşünmekteyiz. Sözünü ettiğimiz kurumsal yapılar, ilk zamanlar resm? bir kimlik taşıyor ve “Devlet” organizasyonunda görev yapıyor olsalar da zaman içinde evrilerek, resm? otorite dışında, milletin kendisinin oluşturduğu teşkilatlara dönüştüğünü düşünmekteyiz. Bu teşkilatları; yapıları ve işleyişleri itibarıyla; toplumsal dayanışma ve yardımlaşmayı güçlendiren, teşkilat üyelerinin “kültürleme” yoluyla kendi kültürlerini öğrenmelerini; dil, inanç, inanış ve davranış kalıpları gibi önemli unsurları benimseyerek sosyalleşmelerini ve böylelikle kültürel değerlerin nesilden nesile aktarılarak devamını temin eden “Geleneğe Dayalı Yaygın Eğitim Kurumları” olarak değerlendirmekteyiz. Bu çalışmada; “Y?ran Teşkilatı” ve “Seymenlik” gibi kurumsal yapılardan bahisle; “Arif?ne Divanlar”ın insan yetiştirmeye olan katkısı tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Toy, Kurultay, Kengeş, Divan, Âhilik, Seymenlik, Y?ran, Arif?ne
Abstract
In Turkey, institutional structures such as the "Yaran Organization," "Seymenlik," and "Arifane Divans," which are described as "Solidarity, Cooperation, and Education Institutions," have mostly been associated with "Ahilik," as if they were its continuation or a sub-branch. However, the origins of these organizations date back to before Ahilik. Indeed, it is evident that the ancient Turks had institutional structures called "Kamlık," Toy and/or "Kurultay," which were "State Councils," and "Kengeş." Thus, we believe that the origins of the institutions mentioned above, such as the "Yaran Organization," "Seymenlik," and "Arifane Divans," lie in structures called "Toy, Kurultay, Tirnek, Dernek, Kengeş." Although the institutional structures we have mentioned initially had an official identity and functioned within the "State" organization, we believe that over time they evolved into organizations formed by the people themselves, outside of official authority. Based on their structures and functioning, these organizations as "Tradition-Based Informal Educational Institutions" that strengthen social solidarity and cooperation, enable members to learn their own culture through "socialization," socialize by adopting important elements such as language, beliefs, and behavioral patterns, and thus ensure the continuity of cultural values by passing them down from generation to generation. This study discusses the contribution of "Arifane Divans" to human development, referring to institutional structures such as the "Yaran Organization" and "Seymenlik."
Keywords
Toy, Kurultay, Kengeş, Divan, Âhilik, Seymenlik, Y?ran, Arif?ne