EVCİL HAYVANLAR DENEYİM ALANINDA EŞ GÖSTERENLİLİK
(HOMONYMY WITHIN THE DOMAIN OF EXPERIENCE OF DOMESTIC ANIMALS
)
|
Yazar
|
:
Aydın Özek
|
|
|
Türü |
:
Telif
|
|
Baskı Yılı |
:
14
|
|
Sayı |
:
45
|
|
Sayfa |
:
18-34
|
Özet
Yapısal anlam bilimi; dilsel göstergelerin seçim nedenlerini aydınlatmaya çalışırken onları, ilgili diğer göstergeler ile birlikte konumlandıkları bir dizgede inceler ve birbirlerinden ayrılan özelliklerini belirlemeye çalışır. Fransız dil bilimci Bernard Pottier F. de Saussure’ün gösterge anlayışını ileriye götürmüş ve gösterileni töz ve biçim olarak iki kısımda incelemiştir. Geliştirmiş olduğu anlambirimcik çözümlemesi ile gösterilenlerin tözünü belirlemek için öncelikle bir deneyim alanı belirler ve sözlük birimleri ayırıcı anlambirimciklerini ortaya çıkaracak bir çizelgede gösterir. Çünkü anlam tek bir sözlük birimiyle sınırlı değil, bir anlam kümesinde kurulur. Bu çizelge ile elde edilen anlambirimcik demetleri sadece dizisel ilişkilerin aydınlatılmasını değil aynı zamanda bir sözlük birime bağlı birden fazla anlamın birbirleriyle olan ilişkilerini de açıklamaya yardımcı olur. Bu çerçevede çok anlamlılığın yapısal görünümü en az bir ortak anlambirimciğin varlığı ile ortaya konurken eş gösterenlilik ortak bir anlambirimciğin yokluğu olarak tanımlanır.
Bu çalışmada, Bernard Pottier’nin yöntemiyle anlambirimcik demetleri belirlenen evcil hayvanlar deneyim alanındaki çok anlamlı 17 sözlük birim eş gösterenlilik bakımından incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
anlambirimcik çözümlemesi, anlambirimcik demeti, anlam bilimi, çok anlamlılık, eş gösterenlilik, evcil hayvan adları
Abstract
Structural semantics, while attempting to elucidate the reasons behind the selection of linguistic signs, examines them within a system where they are positioned alongside other related signs, and seeks to identify their distinctive features. The French linguist Bernard Pottier advanced F. de Saussure’s conception of the sign and analyzed the signified in two components: substance and form. With the semic analysis he developed, in order to determine the substance of the signifieds, he first establishes a domain of experience and displays the lexemes in a matrix designed to reveal their distinctive semes. This is because meaning is not confined to an isolated lexeme, but is established within a semantic field. The bundles of semes obtained through this matrix help clarify not only paradigmatic relations but also the interrelations among multiple meanings tied to a single lexeme. Within this framework, the structural manifestation of polysemy is demonstrated by the presence of at least one common seme, whereas homonymy is defined as the absence of a common seme.
In this study, 17 polysemous lexemes within the domain of experience of domestic animals, whose bundles of semes were determined using Bernard Pottier’s method, have been examined in terms of homonymy.
Keywords
semic analysis, sememe, semantics, homonymy, polysemy, domestic animal names