MASALLARDA OLAĞANÜSTÜ VARLIKLAR: GAGAUZ MASALLARI ÖRNEĞİ
(EXTRAORDINARY BEINGS IN FOLK TALES: EXAMPLE OF GAGAUZ FOLK TALES
)
|
Yazar
|
:
Prof. Dr. Kadriye TÜRKAN
|
|
|
Türü |
:
Telif
|
|
Baskı Yılı |
:
14
|
|
Sayı |
:
46
|
|
Sayfa |
:
19-32
|
Özet
İnsanoğlunun yeryüzünde var olduğu andan itibaren doğa karşısında hissettiği duyguların başında korku gelmektedir. Korku duyulan kötü varlıklarla ilgili mitler, dünyadaki mevcut mitolojik sistemlerin hemen hepsinde bulunmaktadır. İnsanlığın en büyük açmazı olan ölüm, kayıp ve hastalıkların açıklanması, iyinin zıddı kötünün, güvenlik karşısında korkunun temsili biçimindeki varlıklar aracılığıyla olmuştur. Dünyadaki tüm mitolojik sistemlerde farklı adlarla anılan ve korku ifade eden birçok olağanüstü varlık mevcuttur. İnsan için korku ve kötülüğü simgeleyen bu varlıklar, insan ruhunun derinliklerinde birtakım sorunların ve korkuların sembolleridir. Evrende var olduklarına inanılan ve korku uyandıran olağanüstü yaratıklar, mitlerden bugüne yansıyan halk anlatılarında da karşılaşılan olgulardır. Halk yaratmaları arasında önemli bir yere sahip olan masallarda da masalın niteliğine uygun olarak olağanüstü varlıklar sıkça yer almaktadır. Bu bağlamda Gagauz masallarında çok ve çeşitli olağanüstü varlıkla karşılaşılır. Bu varlıklar içerisinde devler önemli bir yere sahiptir. Ayrıca canavar, yılan, hobur, şeytanlar, vb. diğer olağanüstü varlıklardandır. Çalışmada Gagauz masallarında yer alan olağanüstü varlıklar üzerinde durularak anlatılarda oynadığı rol üzerinden değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Gagauz, masal, korku, olağanüstü varlık, kurt.
Abstract
Fear is at the forefront of the emotions that human beings have felt in the face of nature from the moment they began to exist on earth. Myths about evil and feared assets are present in almost all existing mythological systems in the world. The explanation of death, loss and diseases, which are the greatest dilemmas of humanity, has been through beings in the form of representations of evil, the opposite of good, and fear in the face of security. In all the mythological systems in the world, there are many extraordinary assets called by different names and expressing fear. These assets, which symbolize fear and evil for human beings, are symbols of some problems and fears in the depths of the human spirit. Extraordinary assets that are believed to exist in the universe and that arouse fear are among the beings encountered in folk narratives that are reflected in myths. In folk tales, which have an important place among folk creations, extraordinary assets are frequently encountered in accordance with the character of the folk tale. In this context, many and various extraordinary assets are encountered in Gagauz folk tales. Giants have an important place among these assets. Also monster, dragon, glutton, demons, etc. other extraordinary assets. In this study, the extraordinary assets in Gagauz folk tales will be emphasized and evaluated through the functions they have in the tale.
Keywords
Gagauz, folk tale, fear, extraordinary asset, wolf.