MÜZİK ALANINDA PATENT VE FAYDALI MODEL ÇALIŞMALARI: FİKRÎ MÜLKİYET OKURYAZARLIĞI VE TESCİL SÜRECİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
(PATENT AND UTILITY MODEL WORK IN THE FIELD OF MUSIC: A STUDY ON INTELLECTUAL PROPERTY LITERACY AND THE REGISTRATION PROCESS
)
|
Yazar
|
:
Doç. Dr. Aşkın ÇELİK
, Doç. Dr. Kutup Ata Tuncer ve Dr. Öğr. Üyesi Kadir Çayır
|
|
|
Türü |
:
Telif
|
|
Baskı Yılı |
:
14
|
|
Sayı |
:
46
|
|
Sayfa |
:
57-64
|
Özet
Patent ve faydalı model, Türkiye'de akademik yükseltme ölçütleri arasında bütün temel alanlar için tanımlanmış bir çıktı türüdür. Buna karşılık müzik alanı akademisyenlerinin bu çıktı türünü ürettiğine ilişkin gösterge sınırlıdır. Bu çalışma, üretim azlığının nedenlerini mevzuat, tescil kayıtları ve kurumsal süreç ekseninde incelemekte ve açıklayıcı bir çerçeve olarak fikrî mülkiyet okuryazarlığı kavramını önermektedir. Araştırma doküman analizi deseniyle yürütülmüş; Türk Patent ve Marka Kurumu veri tabanındaki müzik alanına ilişkin kayıtlar, yedi üniversitenin yükseltilme ve atanma yönergesi ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun ilgili hükümleri veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bulgular üç noktada toplanmaktadır. Müzik alanına ilişkin kayıtlar içinde çalgı ve aksesuarlarına yönelik olanların payı düşüktür. İncelenen tescil örnekleri teknik nitelikli çözümler olmakla birlikte alan içinde pedagojik ya da sanatsal ürün kategorisinde değerlendirilmektedir. Yükseltme yönergelerinde ölçüt cömertçe puanlanmakta, ancak zorunlu asgarinin hesaplandığı kalem kümesinin dışında konumlandırılmaktadır. Çalışma, üretim azlığının erişim yasağından değil, üretimin tescillenebilir bir çıktı olarak tanınmamasından ve tescil sürecine ilişkin prosedürel bilginin yokluğundan kaynaklandığını ileri sürmektedir.
Anahtar Kelimeler
fikrî mülkiyet okuryazarlığı, patent, faydalı model, müzik eğitimi, akademik yükseltme, doküman analizi.
Abstract
Patents and utility models are defined as an output type for all fields in the academic promotion criteria applied in Türkiye. Yet there is little evidence that academics in the field of music produce this type of output. This study examines the reasons for that scarcity along three axes, namely legislation, registration records and institutional procedure, and proposes intellectual property literacy as an explanatory framework. The research was conducted through document analysis. Records relating to music in the database of the Turkish Patent and Trademark Office, the promotion and appointment regulations of seven universities, and the relevant provisions of Industrial Property Law no. 6769 were used as data sources. The findings converge on three points. Among records relating to music, the share concerning instruments and their accessories is low. The registration examples analysed are technical solutions, yet within the field they are categorised as pedagogical or artistic products. In promotion regulations the criterion is scored generously but is placed outside the set of items from which the mandatory minimum is calculated. The study argues that the scarcity of production stems not from any prohibition of access but from the failure to recognise the field's own output as registrable and from the absence of procedural knowledge concerning registration.
Keywords
intellectual property literacy, patent, utility model, music education, academic promotion, document